W wieloetnicznym imperium Xiongnu kobiety miały wielką władzę
18 kwietnia 2023, 11:23Na 1500 lat przed Czyngis-chanem, który zapoczątkował budowę największego lądowego imperium w historii ludzkości, mongolscy nomadzi stworzyli swoje pierwsze imperium. Konfederacja Xiongnu powstała w III wieku p.n.e. i przez kilka wieków dominowała na stepach Azji Wschodniej, rzucając wyzwanie imperialnym Chinom i skłaniając je do rozbudowy Wielkiego Muru. Konfederacja Xiongnu była państwem wieloetnicznym o wysokim zróżnicowaniu genetycznym nawet wśród elity rządzącej.
Gitarzysta Queen odegrał ważną rolę w misji OSIRIS-REx i wydał pierwszy atlas 3D asteroidy
24 lipca 2023, 15:45Nie wszyscy wiedzą, że gitarzysta Brian May, współzałożyciel zespołu Queen, jest także astrofizykiem. W 2007 r. obronił pracę doktorską pt. Prędkości radialne w zodiakalnej chmurze pyłu kosmicznego, a w czwartek (27 lipca) ukaże się książka o asteroidzie Bennu – Bennu 3-D: Anatomy of an Asteroid – której jest współautorem. Na stronie muzyka-naukowca jest ona opisywana jako pierwszy całościowy atlas 3D tego ciała niebieskiego.
Nie chcą poznać niewygodnej prawdy. Odbiorcy mediów przedkładają własne poglądy nad prawdę
7 listopada 2024, 13:18Przez lata uważano, że jedynie silnie zaangażowani politycznie, a jednocześnie mniej wykształceni odbiorcy informacji medialnych, przedkładają potwierdzenie własnych poglądów nad prawdę. Innymi słowy, że wierzą w informacje potwierdzające ich poglądy, niezależnie od tego, czy są prawdziwe. W ostatnich latach zaczęły się ukazywać badania, które wykazały, że konsumenci informacji – bez względu nad wykształcenie – przedkładają poglądy nad prawdę
W RPA znaleziono najstarszą truciznę wykorzystywana do polowań
19 stycznia 2026, 16:24Na wykonanym z kwarcu grocie strzały sprzed 60 000 lat badacze z RPA i Szwecji znaleźli ślady trucizny wykonanej z Boophone disticha. To występująca na południu Afryki roślina z rodziny amarylkowatych, która zawiera silnie toksyczne alkaloidy. Jest ona tradycyjnie wykorzystywana do zatruwania strzał, a ślady na zabytku ze stanowiska Umhlatuzana Rock Shelter to przykład najstarszego na świecie takiego użycia trucizny.
Wielkie modele językowe jako wirus poznawczy
7 września 2026, 08:51Sztuczna inteligencja pomaga pisać teksty, wyjaśnia trudne zagadnienia, podsuwa rozwiązania, oferuje gotowe odpowiedzi. Czy jej upowszechnienie może sprawić, że będziemy tracili zdolność do wykonywania tych czynności samodzielnie? Odpowiedź na to pytanie postanowił znaleźć międzynarodowy zespół naukowy, w skład którego wchodzili między innymi Ricard Solé z Universitat Pompeu Fabra, David C. Krakauer z Santa Fe Institute oraz Michael Levin z Uniwersytetu Harvarda.
Rośnie szybciej, niż myślano
11 marca 2009, 11:30Uczeni przybyli na Międzynarodowy Kongres Naukowy na temat Zmian Klimatycznych, stwierdzili, że poziom oceanów podnosi się znacznie szybciej, niż przewidywano. Ich zdaniem podczas ONZ-owskiego Międzyrządowego Panelu Klimatycznego z 2007 roku znacznie niedoszacowano tempa podnoszenia się wód.
Zapraszamy na Małopolską Noc Naukowców 2011
19 września 2011, 08:15W najbliższy piątek, 23 września, odbędzie się piąta już edycja Małopolskiej Nocy Naukowców. Impreza, której celem jest popularyzacja nauki wśród mieszkańcow Małopolski, przybliżenie dzieciom i młodzieży zawodu naukowca oraz zachęcenie ich do wybrania kariery naukowej, odbędzie się w czterech miastach: Krakowie, Tarnowie, Nowym Sączu i Niepołomicach
Voyager 1 w przestrzeni międzygwiezdnej
12 września 2013, 21:25NASA potwierdziła, że sonda Voyager 1 opuściła Układ Słoneczny. To pierwszy stworzony przez człowieka obiekt, który znalazł się w przestrzeni międzygwiezdnej. Po 36 lata podróży Voyager 1 znalazł się w odległości około 19 miliardów kilometrów od Słońca
Religijno-naukowy spór o świętą górę
28 sierpnia 2015, 06:06Mauna Kea wyrasta na 4205 metrów nad poziom morza, jest najwyższą górą na Hawajach, a licząc od jej znajdującej się pod powierzchnią oceanu podstawy, to również najwyższy szczyt na Ziemi liczących sobie ponad 10 000 metrów
Zaskakująca reakcja fulerenów na światło
13 września 2016, 09:30Międzynarodowy zespół naukowy wykorzystał niezwykle jasne źródło światła do stworzenia nowego typu kryształów. Odkrycie, dokonane przez grupę pracującą pod kierunkiem profesorów Harry'ego Quiney'a z University of Melbourne i Briana Abbey'a z La Trobe University, zmienia przekonania obowiązujące w krystalografii od ponad 100 lat.
